Couperus en het moslimfundamentalisme?

Ik wil er eigenlijk helemaal niets op tegen hebben, tegen het plan dat Paul Verhoeven daags na ‘zijn’ Zomergastenuitzending naar buiten bracht: een nieuwe verfilming van De stille kracht. Ik wil ook niet schrikken van de koppen boven beide stukjes die NRC vandaag aan het voornemen wijdt: ‘De stille kracht mag iets harder’ en ‘Stille kracht wordt thrillerachtig’. Nee, zeg, laten we niet zeuren. Dit wordt een mooi nieuw hoofdstuk aan de Wirkungsgeschichte van Couperus’ weergaloze boek uit 1900. Wat vertelt dat honderdtien jaar oude boek ons vandaag? Hoe geven we vandaag de herinnering aan het koloniale verleden opnieuw vorm? Verhoeven benadrukt de actualiteit van de roman, en daar heeft hij groot gelijk in. ‘De roman gaat over de tegenstelling tussen Oost en West’, zo zegt hij in het persbericht (pagina 121 van teletekst), maar de makers zijn zo verstandig om in de film zeker geen eenduidige boodschap te willen uitdragen. Producent San Fu Maltha vanavond in NRC: ‘Het wordt eerder een film met meerdere lagen waarin goed en kwaad niet zo eenvoudig van elkaar zijn te onderscheiden’. Tot zover: goed en mooi allemaal. Hoera voor Verhoeven en Matha. Toch kan ik me niet over een vorm van weerzin heen zetten. Zou het komen door dat ene zinnetje, een quote van Verhoeven op de voorpagina van NRC van vanavond? Ik denk het wel. Daar zegt hij: ‘Couperus is maar een jaar in Nederlands-Indië geweest, maar hij heeft goed gezien wat daar aan de hand was: de opkomst van het moslim-fundamentalisme’.