Binnenkort verschijnt bij Amsterdam University Press een drietal boeken over schrijvende vrouwen in de Lage Landen: Women's Writing from the Low Countries. Altijd goed om de Nederlandse literatuur naar andere taalgebieden te exporteren. Maar als mede-redacteur van een van de delen had ik aanvankelijk wat aarzelingen over de exclusieve focus op vrouwelijke schrijvers. Ik vroeg me af of we het stadium niet voorbij waren waarin de doorgaans al te mannelijke beeldvorming van de literatuur- en cultuurgeschiedenis gecorrigeerd moest worden door de zaken eens om te draaien. Dat is heel succesvol gebeurd, vooral in de jaren tachtig en negentig. Maar is dat nu nog opportuun? Zijn we er inmiddels niet voldoende van doordrongen dat belangeloze kwaliteit niet bestaat? Er zal na vijftig jaar postmodernisme toch wel niemand meer zijn die het geringe aantal vrouwelijke schrijvers in de traditionele literatuurgeschiedenis aan de gebrekkige ‘kwaliteit’ van de schrijfsters wijt?Maar toen werd er een nieuw kabinet samengesteld door onze nieuwe premier. Nu ja, door de nieuwe premier van Rechts Nederland. Rutte presteerde het de emancipatorische klok een halve eeuw terug te zetten door doodleuk een ploeg vol oude witte mannen presenteren.
Wat mij aan de discussie over de kabinetssamenstelling nog het meest schokt, is dat Rutte de kritiek op het geringe aantal vrouwen in zijn kabinet niet serieus nam. ‘We hebben niet op geslacht geselecteerd, maar op kwaliteit’. Deze enormiteit was geen verspreking, nee, ze komt rechtstreeks uit het regeerakkoord. Ook daar wordt een universalistisch kwaliteitscriterium gehuldigd. In de paragraaf gewijd aan integratie staat: “Het kabinet beëindigt het diversiteits/voorkeursbeleid op basis van geslacht en etnische herkomst. Selectie moet plaatsvinden op basis van kwaliteit”. Uitspraken als deze getuigen van een ignorantie die ronduit verbijsterend is: waar is deze Rutte de afgelopen decennia geweest?
Misschien, zo houden we ons maar voor, gloort er bij al deze ellende toch een beetje hoop. Misschien blijkt Rutte zich op dit punt eens een keertje wél in de tijdgeest te hebben vergist. Als dat niet zo is, dan is de reeks Women’s writing in elk geval far more timely dan ik aanvankelijk dacht.
Ik vrees dat Rutte de kritiek op het geringe aantal vrouwen in zijn kabinet wel degelijk serieus nam. Vanuit zijn belevingswereld dan. De man beweegt zich in een solipsistisch universum en daarbinnen bestaan alleen universalistische kwaliteitscriteria. Hij zal jouw kritiek dan ook niet weten te plaatsen. Als een stoorzender uit een ver sterrenstelsel, hooguit. Of het was gewoonweg een 1-2'tje met de SGP. Prima als onze gedoogsteun nodig wordt, maar met de hand op den bijbel kunnen we natuurlijk geen vrouwelijke bewindvoerders fiatteren!
BeantwoordenVerwijderenAnne, het spijt me dat het me niet lukt de absurditeit van Ruttes standpunt te tonen zonder te klinken alsof ik uit een ver sterrenstelsel kom. Las je het stuk van de UvA-promovenda Rosanne Herzberger op de opiniepagina van NRC, vanavond? 'Een mannenkabinbet is wel zo eerlijk', zegt deze jonge vrouw. Ze draagt goede argumenten aan voor van alles, behalve voor Ruttes 'kwaliteits'-begrip. Ook zij vindt het kennelijk vanzelfsprekend dat kwaliteit iets is dat objectief vaststelbaar is. En dat oude witte mannen dus dezelfde keuzes zullen maken als anderen. Dat zoiets mij ergert, is tot daar aan toe. Maar hoe moeten de mensen zich voelen die, bijvoorbeeld in het kader van de tweede feministische golf, dit denken bestreden meenden te hebben?
BeantwoordenVerwijderen